โดย บาทหลวง ดร.ไพยง มนิราช ( อาจารย์ประจำคณะศาสนศาสตร์ สาขาวิชาเทววิทยา วิทยาลัยแสงธรรม )
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสหรือคุณพ่อปลัด คือพระสงฆ์ที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ร่วมงานของคุณพ่อเจ้าอาาวาสในหน้าที่อภิบาลคริสตชนในเขตวัด คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสจึงเป็นพระสงฆ์เท่านั้น
ฆราวาสสามารถเป็นผู้ร่วมช่วยเหลือคุณพ่อเจ้าอาวาสในงานอภิบาลและแพร่ธรรม แต่ฆราวาสไม่ใช่เป็นคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสหรือคุณพ่อปลัด
1. คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสจึงต้องทำหน้าที่ต่าง ๆ ภายใต้หลักการดังต่อไปนี้
1 ) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสเป็นพระสงฆ์ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ร่วมงานของคุณพ่อเจ้าอาวาสในหน้าที่อภิบาลและแพร่ธรรม โดยพระสังฆราชประจำสังฆมณฑลเป็นผู้แต่งตั้งโยกย้ายหรือเปลี่ยนแปลง
ผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องทำหน้าที่ในฐานะเป็นพระสงฆ์โดยทั่วไป และทำหน้าที่ร่วมกับคุณพ่อเจ้าอาวาสตามที่พระสังฆราชประจำสังฆมณฑลแต่งตั้ง
2) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสคือ ผู้ช่วยของคุณพ่อเจ้าอาวาส ดังนั้น
อำนาจในการบริหารจัดการหรือการทำงานของคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสจึงต้องขึ้นอยู่กับคุณพ่อเจ้าอาวาสเสมอ
อำนาจของคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสอาจเป็นการมอบอำนาจถาวรหรือชั่วคราวจากคุณพ่อเจ้าอาวาส การมอบอำนาจเป็นแบบทั่ว ๆ ไปหรือแบบเฉพาะในการทำงานก็ได้ คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสจึงต้องสำนึกในหลักการว่าต้องทำงานภายใต้อำนาจของคุณพ่อเจ้าอาวาส
3) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสสามารถได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ทั่ว ๆ ไป หรือเฉพาะอย่าง หรือเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งของานอภิบาลและแพร่ธรรมของวัดจากคุณพ่อเจ้าอาวาส
4)
อำนาจหน้าที่ของคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสแต่ะคนจะเป็นไปตามหนังสือแต่งตั้งของพระสังฆราชประจำสังฆมณฑลและ/ หรือข้อกำหนดของสังฆมณฑล และ ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรมาตรา 545 )
ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรและที่สำคัญที่สุดคือจากการมอบหมายของคุณพ่อเจ้าอาวาส ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร 548 วรรค 1 )
5) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาาสต้องปรึกษากับคุณพ่อเจ้าอาวาสในการวางแผนและการทำงานต่าง ๆ
ในฐานะเป็นผู้ช่วยหรือผู้ทำการแทนคุณพ่อเจ้าอาวาสตามที่ได้รับมอบหมาย ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรมาตรา 548 วรรค 3 )
6) เมื่อคุณพ่อเจ้าอาวาสไม่สามารถทำหน้าที่ที่วัด
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่แทนคุณพ่อเจ้าอาวาส จนกว่าจะมีการแต่งตั้งผู้บริหารวัด ( PAROCHAL ADMINISTRATOR ) ถ้าวัดนั้นมีคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสหลายท่าน
คุณพ่อคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสที่ได้รับการแต่งตั้งมาอยู่ก่อน
คุณพ่อผู้นั้นต้องทำหน้าที่ดังกล่าว( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 541 ) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสที่ทำหน้าที่แทนคุณพ่อเจ้าอาวาสในกรณีดังกล่าวนี้ ไม่ต้องรับผิดภาระเรื่องการถวายมิสซาบูชาขอบพระคุณอุทิศแก่สัตบุรุษในวันอาทิตย์และวันฉลองบังคับ เว้นแต่พระสังฆราชประจำสังฆมณฑลจะกำหนดเป็นอย่างอื่น ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรมาตรา 549 )
2. อำนาจของผู้ช่วยเจ้าอาวาสโดยเฉพาะมีดังต่อไปนี้
1) โปรดศีลอภัยบาปในเขตวัดที่เขาได้รับการแต่งตั้ง และโปรดศีลล้างบาปในเขตวัดอื่น ๆ
ของสังฆมณฑลได้หลังจากได้ปรึกษากับคุณพ่อเจ้าอาวาสของวัดที่จะทำการโปรดศีลล้างบาป ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร 861 และ 862 )
2) เป็นประธานในพิธีสมรสภายในเขตวัดที่ได้รับการแต่งตั้ง ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา
1111 และมาตรา 137 วรรค 3 )
3) สามารถมอบอำนาจต่อไปให้พระสงฆ์หรือสังฆานุกรเป็นประธานในพิธีแต่งงานตามที่ตนได้รับการมอบอำนาจมาจากคุณพ่อเจ้าอาวาส ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 1111 และมาตรา 137 วรรค 3 )
3. สิทธิและหน้าที่ของคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสตามประมวลกฎหมายพระศาสนจักร
1) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีสิทธิและหน้าที่อภิบาลและแพร่ธรรมภายใต้อำนาจของคุณพ่อเจ้าอาวาส
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสเป็นผู้ร่วมงานของคุณพ่อเจ้าอาวาส คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสจึงต้องปรึกษาหารือและรายงานการทำงานอภิบาลและแพร่ธรรม ( ประมวลกฎหมายของพระศาสนจักรมาตรา 545 วรรค 1 )
2)
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสอาจได้รับสิทธิและหน้าที่จากคุณพ่อเจ้าอาวาสให้ปฏิบัติงานทั่ว ๆ ไปหรือเฉพาะกลุ่ม หรือเฉพาะงานในเขตวัด ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 545 วรรค 2 )
3)
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องเป็นพระสงฆ์เท่านั้น ( ม.546 )
4) พระสังฆราชประจำสังฆมณฑลมีอิสระในการแต่งตั้งคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาส อาจจะมีการปรึกษาคุณพ่อเจ้าอาวาสองค์เดิมหรือองค์ที่จะไปอยู่ใหม่
รวมทั้งอาจปรึกษากับหัวหน้าเขตด้วย ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 547 ) ถ้าผู้ช่วยเจ้าอาวาสเป็นนักบวช ก็ต้องได้รับการยินยอมและอนุญาตจากผู้ใหญ่ผู้มีอำนาจของคณะก่อน ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรมาตรา 682 วรรค 1 และ 738 วรรค 2 )
5) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสไม่มีหน้าที่ถวายมิสซาบูชาขอบพระคุณอุทิศแก่สัตบุรุษในวันอาทิตย์และวันฉลองบังคับ ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 548 วรรค 2 )
6)
คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องปฏิบัติหน้าที่ตามข้อกำหนดของสังฆมณฑลและ /หรือ ตามที่คุณพ่อเจ้าอาวาสกำหนดให้ ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 548 วรรค 1)
7) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีหน้าที่ช่วยเหลือคุณพ่อเจ้าอาวาส ในการทำงานอภิบาลและแพร่ธรรมของวัด ยกเว้นหน้าที่ถวายมิสซาบูชาขอบพระคุณสำหรับสัตบุรุษในวันอาทิตย์และวันฉลอง ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 548 วรรค 2 )
8) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องปรึกษารายงานอย่างสม่ำเสมอเกี่ยวกับแผนงานและงานเพื่อรับผิดชอบร่วมกันในงานอภิบาลและแพร่ธรรม
( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 548 วรรค 3 )
9) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสต้องพักอยู่ในเขตวัด ผู้ใหญ่ผู้มีอำนาจอนุญาตให้พักอยู่นอกได้เมื่อมีเหตุผลสมควร แต่ต้องไม่เกิดผลเสียอันเืนื่องมาจากการพักอยู่นอกวัด
( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 550 วรรค 1 )
10) ผู้มีอำนาจของสังฆมณฑลซึ่งอาจเป็นพระสังฆราชประจำสังฆมณฑล คุณพ่ออุปสังฆราชหรือผุ้ช่วยพระสังฆราช
ต้องเอาใจใส่ให้มีการใช้ชีวิตร่วมกันภายในบ้านพักพระสงฆ์ระหว่างคุณพ่อเจ้าอาวาสและคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาส ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 550 วรรค 2 )
11) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีสิทธิพักผ่อนปีละ 30 วัน เหมือนคุณพ่อเจ้าอาวาส และ / หรือ ตามข้อกำหนดของสังฆมณฑล ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 550 วรรค 3 )
12) คุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสมีสิทธิได้รับของถวาย เงิน ระหว่างการปฏิบัติงานอภิบาลและแพร่ธรรม นอกจากนี้มีข้อกำหนดของสังฆมณฑลเป็นอย่างอื่น ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 551 )
13) พระสังฆราชประจำสังฆมณฑล ผู้บริหารสังฆมณฑลสามารถถอดถอนคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสได้เสมอ แต่ถ้าคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสเป็นนักบวช ต้องรายงานถึงผลเสียต่อผู้ใหญ่ พร้อมเหตุผลและผลเสีย ถ้าคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาสยังคงอยู่ต่อไป ( ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร มาตรา 552 มาตรา 682 วรรค 2 และ มาตรา 738 วรรค 2)
จึงขอนำเสนอให้คริสตชนทุกท่านทราบเกี่ยวกับคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาส เพื่อเป็นแนวทางแห่งความเข้าใจ
ระหว่างคุณพ่อเจ้าอาวาสกับคุณพ่อผู้ช่วยเจ้าอาวาส และระหว่างสัตบุรุษกับคุณพ่อเจ้าอาวาสและผู้ช่วยเจ้าอาวาส
กฎหมายพระศาสนจักรคือ แนวทางในการดำเนินชีวิตของคริสตชนทุกคน กฎหมายเป็นผลสังเคราะห์ของเทววิทยา จิตวิทยา สังคมวิทยา
ประวัติศาสตร์ พระัคัมภีร์ พิธีกรรม
( ที่มา : หนังสือวรสารแสงธรรมปริทัศน์ ราย 4 เดือน ปีที่ 31 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม - สิงหาคม 2550 / 2007 หน้า103-107 )
